Lokalna Grupa Działania (LGD) to grupa prywatnych i publicznych uczestników działających jako partnerzy, pracująca nad formułowaniem strategii i planu działań. LGD jest jedną z najbardziej oryginalnych cech inicjatywy LEADER. Złożona z praktyków, posiadająca uprawnienia decyzyjne (osobowość prawną) oraz dość duży budżet Lokalna Grupa Działania jest przykładem nowego modelu organizacji, która może znacząco wpłynąć na równowagę instytucjonalną i polityczną obszaru. Udział reprezentacji sektora prywatnego jest nie mniejszy niż 50%.

Potencjalnymi uczestnikami Lokalnych Grup Działania są: osoby lub ich stowarzyszenia, firmy prywatne i sektor finansowy, instytucje publiczne (lokalne, regionalne, krajowe, europejskie) zajmujące się polityką regionalną, zatrudnieniem, środowiskiem naturalnym, gospodarką, dziedzictwem społecznym i kulturalnym, osadnictwem, koordynacją lokalnej polityki z rozwiązaniami sektorowymi.

Potencjalni uczestnicy LGD należą do trzech głównych grup:

• ludzie lub stowarzyszenia zaangażowane przede wszystkim w sprawy społeczne, zatrudnienia i jakości życia
• firmy prywatne i sektor finansowy zainteresowane głównie rozwojem firm i zyskiem, jak również dostosowaniem lokalnej gospodarki do wymogów rynkowych
• regionalne, krajowe i europejskie instytucje publiczne zainteresowane polityka regionalną, zatrudnieniem, sprawami środowiska, gospodarki i dziedzictwa społecznego i kulturowego, osiedlaniem nowych mieszkańców i spójnością pomiędzy programami sektorowymi i lokalnymi

Założeniem Lokalnej Grupy Działania jest działanie oddolne. LGD ma dbać o rozwój własnego regionu, promować go, wykorzystywać lokalne zasoby. Ma ona formę partnerstwa publiczno-prywatnego. Lokalne Grupy Działania muszą posiadać osobowość prawną i mogą przyjmować formę fundacji, stowarzyszeń lub związków stowarzyszeń. Przynajmniej 50% składu jej organu zarządczego muszą stanowić przedstawiciele sektora prywatnego, np. przedsiębiorcy i rolnicy z danego obszaru. Do partnerstwa mogą się również przyłączyć różne stowarzyszenia, fundacje i organizacje. Warunkiem działania takiej grupy jest chęć rozwoju własnego obszaru. Lokalna Grupa Działania to ludzie, którzy chcą, poprzez wykorzystanie lokalnych zasobów, stworzyć lepsze warunki życia dla wszystkich mieszkańców. Partnerzy podejmują wspólne, praktyczne działania dzieląc się zasobami, odpowiedzialnością i korzyściami.

Partnerstwa spełniające wymogi Lokalnej Grupy Działania mogą być rejestrowane w formie:

• Fundacji
• Stowarzyszenia
• Związku stowarzyszeń

Podejmując decyzję o wyborze jednej z trzech form prawnych, w ramach których może funkcjonować LGD należy wziąć pod uwagę, przede wszystkim rodzaj partnerów tworzących LGD, ich liczbę a także zakres planowanej działalności.

Formy prawne Lokalnej Grupy Działania

FUNDACJA

W przypadku gdy w skład LGD wchodzi niewielka liczba podmiotów o zróżnicowanym charakterze prawnym najkorzystniejszą formą będzie fundacja. Fundację powołują jako fundatorzy osoby fizyczne we własnym imieniu, a podmioty prawne poprzez swoich upełnomocnionych przedstawicieli. Każdy członek LGD może mieć zagwarantowany wpływ na działalność fundacji albo jako fundator albo jako członek rady fundacji (w zależności od zapisów w statucie, który nadają fundacji fundatorzy). Fundację ustanawia się aktem notarialnym pod rygorem nieważności.

Sposób stanowienia, rejestracji i funkcjonowania fundacji określają przepisy Ustawy o fundacjach z dnia 6 kwietnia 1984 roku (tekst jednolity ustawy w materiałach do pobrania). Fundatorzy – może to być jedna osoba lub grupa osób, przygotowują statut i określają wysokość funduszu założycielskiego.

Członkowie LGD rejestrowanej w oparciu o ustawę o fundacjach powinni zwrócić szczególną uwagę na te zapisy w statucie fundacji, które odnoszą się do wymogów określających zasady funkcjonowania LGD opisane w Uzupełnieniu Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich, 2004-2006”.

Każda fundacja może samodzielnie wskazać właściwego ze względu na cele fundacji ministra sprawującego nad fundacją nadzór lub wojewodę w przypadku gdy teren działalności fundacji obejmuje tylko jedno województwo, a jeśli tego nie uczyni to sąd wskaże nadzór z urzędu.

STOWARZYSZENIE

W przypadku gdy w skład LGD wchodzi większa liczba podmiotów (minimum 15 osób) z przewagą osób fizycznych najkorzystniejszą formą będzie stowarzyszenie. Każdy członek LGD będzie miał zagwarantowany wpływ na działalność stowarzyszenia poprzez udział w walnym zebraniu członków.

Sposób tworzenia i rejestracji stowarzyszenia regulują przepisy ustawy o stowarzyszeniach.

Stowarzyszenie może powołać minimum 15 osób posiadających zdolność do czynności prawnych. Stowarzyszenia powołuje się na zebraniu założycielskim, w czasie którego uchwalany jest statut (patrz: materiały do pobrania) i powoływany komitet założycielski. Z zebrania założycielskiego spisuje się protokół (przykładowy protokół znajduje się w materiałach do pobrania) oraz sporządza listę członów założycieli.

ZWIĄZEK STOWARZYSZEŃ

Związek stowarzyszeń będzie miał zastosowanie wówczas, gdy planowana będzie fuzja LGD albo gdy LGD będą tworzyć stowarzyszenia. Co najmniej trzy stowarzyszenia mogą powołać związek stowarzyszeń.

Powoływanie związku, jego rejestracja i działalność uregulowane są w ustawie o stowarzyszeniach. Zastosowanie tego rozwiązania przy rejestracji LGD posiada ograniczony zakres. Członkami związku stowarzyszeń mogą być tylko zarejestrowane stowarzyszenia oraz inne podmioty prawne, z tym że, osoby prawne działające w celach zarobkowych mogą być jedynie członkami wspierającymi.